İletken direncinin sıcaklıkla değişimi
Sabit kesitte bile direnç çalışma sıcaklığıyla değişebilir. Referans sıcaklığı yazılmamış bir direnç sayısı eksik bilgidir.
Konuyu şema üzerinde oku
Çizimdeki verileri takip et, ardından açıklamadaki hesabı kendi başına yeniden kur. Telefonda çizimi kaydırabilir veya büyütebilirsin.
Sıcaklık arttığında direnç değişir
Örnek α = 0,004/°C katsayısıyla 20’den 70 °C’ye çıkış direnci %20 artırır.
Referans sıcaklığı olmayan direnç değerini karşılaştırma. Doğrusal model bütün sıcaklıklarda geçerli değildir.
Akım arttıkça hat kaybı karesel artar
Toplam hat direnci 0,1 Ω ise 10 A için 10 W, 20 A için 40 W kayıp oluşur.
Direncin hangi iletken yollarının toplamı olduğunu belirt. Bu grafik kısa devre hesabı değildir.
Doğrusal yaklaşım
Belirli aralıkta R_T=R_0[1+α(T−T_0)] modeli kullanılabilir. α referans sıcaklığa ve malzemeye bağlıdır. Buradaki sayılar eğitim varsayımıdır; gerçek katalog ve yöntem şartları önceliklidir.
Gerilim düşümü ve kayıp
Aynı akımda direnç artışı hem IR düşümünü hem I²R kaybını artırır. Akım da yük davranışıyla değişiyorsa iki etki birlikte çözülür.
Termik tasarımın tamamı değil
Bu bağıntı iletkenin hangi sıcaklığa ulaşacağını söylemez. O sıcaklık ısı üretimi ve çevreye aktarımın sonucudur. Döşeme, gruplama ve yalıtım sınırları ayrıca gerekir.
Örneği birlikte çözelim
20 °C’de R_20=0,5 Ω; α=0,004/°C varsayımı; sıcaklık 70 °C; akım 10 A sabit.
- Sıcaklık farkı 50 °C.
- Çarpan 1+0,004×50=1,2.
- R_70=0,6 Ω.
- Düşüm 6 V, kayıp 60 W;20 °C modelinde 5 V ve 50 W idi.
- Modelin lineerliği ve gerçek malzeme koşulları belirtilmelidir.
Sıcaklıktan direnç değişimine
Sıcaklığı iki katına çıkarmak direnci iki katına çıkarır mı?
R_T=R₂₀[1+0,004(T−20)]
- Model direnci
- 0,6 Ω
- Direnç düşümü
- 6 V
- Direnç kaybı
- 60 W
α=0,004/°C eğitim varsayımıdır; malzeme kataloğu değildir. Son sıcaklık girilir, bu deney ısı dengesinden sıcaklık hesaplamaz.
Sıra sende
Aynı α ile 20’den 45 °C’ye çıkışta direnç oranı?
Çözüm ve gerekçe
1+0,004×25=1,1; %10 artış. Sıcaklığın kendisinin yüzde artışı kullanılmaz.
Öğrendiğini kontrol et
Cevabını seç, gerekçesini oku. Yanlış yanıtı değiştirebilirsin.
Bu dersi ücretsiz çalışabilirsin. Üyeliğinde ders tamamlama kayıtları hesabında saklanır.
Bu kursun devamı aynı üyelikte.
Kablo, Gerilim Düşümü ve Seçicilik derslerinin devamı, açıklamalı görseller ve diğer 23 kurs: 399 TL tek ödeme. Aylık yenileme yok.
Bu kurs ve diğer 23 eğitime eriş →Yazılı ve görsel web eğitimi. Mevcut üyeysen tekrar ödeme yapmadan giriş yapabilirsin.Kaynaklar ve ileri okuma
Schneider Electric — Electrical Installation Guide · Conductor Sizing: Methodology and Definition ↗
Özgün Türkçe anlatım ve varsayımsal eğitim örneği. Model, ürün veya gerçek tesis uygunluk onayı değildir; gerçek uygulamalar ilgili yetki, üretici dokümanı ve tesis prosedürü gerektirir.